حاضر كند كه به آن طرف فرستاده شود . رئيس توپخانه با هزار افسوس اظهار داشته بود ، كه به همه جهت از قديمى و جديدى هشت صد نفر توپچى بيشتر در اسلامبول نيست و اين هشت صد نفر اولا مواجبشان يك دينار نرسيده ، ثانيا براى ده نقطهء ديگر لازم داريد . مع ذلك به خرجشان نرفته و متنبه نمىشوند و مآل كار خود نمىبينند و پىدرپى باز اسباب جنگ به جهت خود مىچينند « باد و بروت به اين اندازه نشايد ، توپ و تشر را حدى بايد . » نسوان پير كه شوهر جوان و دلير دارند هميشه رو را به سرخاب و غازه تر و تازه مىكنند ، و خود را به لباس و اساس مىآرايند ، كه شوهرشان پيرى آنان را نداند و آنها را جوان خواند ، غافل از اينكه « رخسار تر و تازه را حاجت به سرخاب و غازه نيست . » تا چند خرى اطلس ، تا كى تو كنى غازه * اين پيرى و اين كورى در پرده نخواهد ماند در ادارهء روزنامجات مطبوعه در اسلامبول ، همه روزه از ديوان معارف قدغن اكيد مىشود كه از بىانتظامى دولت ننگارند و عيوب امناى آن حضرت را نشمارند . چنانچه به روزنامهء نيئولوعوص بالصراحه ابلاغ شده بود ، كه به پاره [ اى ] ملاحظات غرض‌آميز نشر بعضى حوادث كه به ضد دولت عثمانى است نموده و روايت كرده‌اند « اين‌گونه تجاوزات در نزد حكومت سنيه مجاز نخواهد بود لهذا بر حسب امر عالى ادارهء آن روزنامه از امروز تعطيل گردد . » مثلا به جهت ترسانيدن صربى و بلغارى و يونانى در السنه و افواه انداخته و روزنامه‌نگاران را تلقين مىنمايند كه بنويسند : از جانب دولت عليهء عثمانى تدارك جنگ به حد كمال ديده شده ، در حدود تساليا يك صد و ده هزار ، و در حدود ثغوريانيه شصت هزار عسكر عثمانى با صاحب منصبان كامل و مشاقان قابل ، مشغول مشق نظام هستند . و حال آنكه الان دولت عثمانى يك صد و بيست هزار لشكر مستعد ندارد آن هم چه عسكر . اولا در اين وقت كه چهار ماه از سال نو گذشته از بابت مواجب سال كهنه دينارى به آنها نرسيده فقط راه معاش و وجه انتعاش آنها همان جيره است كه قوت لا يموت است ، ثانيا بسيار كم صاحب منصب قديم مجرب دارند . سپه را مكن پيشرو جز كسى * كه در جنگها بوده باشد بسى خردمند باشد جهان‌ديده مرد * كه بسيار گرم آزموده است و سرد بيشتر صاحب منصبان طايفهء نوبلوغ و نوخط و نورس ، همه بند انداخته و خود ساخته‌اند .